Tham dự chương trình có PGS.TS. Dương Kim Anh – Phó Giám đốc Học viện Phụ nữ Việt Nam; Đại tá, TS. Nguyễn Hồng Quân – Cục An ninh mạng và Phòng chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (A05); bà Nguyễn Phương Linh – Viện trưởng MSD; ông Tomas Königs – Bí thư thứ hai Đại sứ quán Hà Lan; Thạc sĩ, Đại úy Phạm Khánh Hòa – đại diện Liên minh Niềm tin số; cùng hơn 300 sinh viên, giảng viên và đại diện các tổ chức xã hội. Sự kiện thuộc chuỗi hoạt động hưởng ứng Tháng Hành động vì Bình đẳng giới 2025 và Chiến dịch “Không một mình”.

Nội dung xuyên suốt các phần chia sẻ cho thấy những rủi ro phụ nữ đang phải đối diện trên môi trường số không còn dừng ở mức “nguy cơ” mà đã trở thành vấn đề thường trực, ảnh hưởng trực tiếp tới sự an toàn tinh thần, tài chính và danh dự. Các số liệu được công bố tại chương trình đã tạo ra sự cảnh tỉnh mạnh mẽ: tỷ lệ phụ nữ và trẻ em gái bị bạo lực mạng dao động 16–58%; 90–95% nội dung deepfake khiêu dâm trên mạng hướng vào nữ giới; hơn 22.200 phản ánh lừa đảo trực tuyến chỉ trong 9 tháng đầu năm 2024; và đặc biệt, khoảng 50 vụ “bắt cóc online” chỉ trong một năm, 90% nạn nhân là nữ sinh 18–22 tuổi. Những con số này phản ánh một thực tế đáng lo ngại: phụ nữ đang trở thành mục tiêu hàng đầu của tội phạm mạng, với mức độ tấn công ngày càng tinh vi, khó lường.
Trong phát biểu khai mạc, PGS.TS. Dương Kim Anh nhấn mạnh rằng kỹ năng số không còn là lợi thế bổ sung mà là năng lực sống còn của thế hệ trẻ, đặc biệt là sinh viên nữ. Bà cho biết Học viện đang đẩy mạnh triển khai mô hình “trường học an toàn số” nhằm nâng cao nhận thức và tạo nền tảng để sinh viên tự bảo vệ khi tham gia môi trường trực tuyến. Đây không chỉ là trách nhiệm của nhà trường mà còn là cách Học viện góp phần tạo ra thế hệ công dân số có hiểu biết, có khả năng phản biện và có bản lĩnh trước những thách thức của thời đại số.

Tiếp nối phần khai mạc, bài phát biểu đề dẫn của ThS., Đại úy Phạm Khánh Hòa – đại diện Liên minh Niềm tin số – làm rõ mục tiêu của Chiến dịch “Không một mình”: xây dựng cộng đồng người dùng có đủ kỹ năng để nhận diện rủi ro, chủ động bảo vệ và hỗ trợ lẫn nhau trên không gian mạng. Bà nhấn mạnh rằng an toàn số không thể đạt được nếu chỉ dựa trên nỗ lực cá nhân; nó đòi hỏi sự hợp tác giữa cơ quan quản lý, tổ chức xã hội, doanh nghiệp công nghệ và hệ thống giáo dục. Đây là góc nhìn quan trọng, đặt vấn đề an toàn số vào đúng bản chất của nó: một hệ sinh thái cần sự đồng hành của nhiều chủ thể.
Ở phần chia sẻ chính, bà Nguyễn Phương Linh – Viện trưởng MSD – giới thiệu mô hình “Vaccine số”, khung năng lực gồm ba trọng tâm: hiểu biết số, kỹ năng số và giá trị số. Bà nhấn mạnh rằng phụ nữ và trẻ em gái phải đối mặt với những rủi ro đặc thù như quấy rối, tống tiền bằng hình ảnh, deepfake hoặc thao túng tình cảm, nên việc trang bị “vaccine số” là điều kiện để họ tham gia môi trường mạng một cách an toàn và bình đẳng. Mô hình này không chỉ cung cấp kiến thức mà còn định hình tư duy, giúp người trẻ biết cách phản ứng đúng trong các tình huống nhạy cảm.
Tâm điểm của sự kiện là tọa đàm “Clicking bình an – Phụ nữ và trẻ em gái chủ động trong thế giới số”, quy tụ đại diện từ quản lý nhà nước, tổ chức xã hội, trường học và chính người trẻ: PGS.TS. Dương Kim Anh, ThS., Đại úy Phạm Khánh Hòa, bà Nguyễn Phương Linh, sinh viên Hoàng Phương Thảo – Chủ nhiệm CLB Thanh niên Hành động vì Bình đẳng giới và Phát triển bền vững, cùng hai KOL Lê Quang Minh và Nguyễn Phương Quỳnh Anh. Tại đây, mỗi diễn giả mang đến một lát cắt khác nhau nhưng cùng gặp nhau ở quan điểm: phụ nữ không thể an toàn trong thế giới số nếu thiếu kỹ năng tự bảo vệ và thiếu sự hỗ trợ từ môi trường chung.

Sinh viên Hoàng Phương Thảo chia sẻ các tình huống mà bạn bè từng gặp phải, từ quấy rối qua tin nhắn, dụ dỗ tình cảm đến bị lừa đảo tuyển dụng. Phần chia sẻ này cho thấy rủi ro không trừ bất kỳ ai và sinh viên – nhóm tiếp cận internet nhiều nhất – lại thường thiếu kỹ năng để xử lý khi sự cố xảy ra. Từ góc nhìn quản lý, ThS., Đại úy Phạm Khánh Hòa phân tích hàng loạt phương thức tội phạm mới, trong đó “bắt cóc online” được đánh giá là nguy hiểm nhất vì đánh trực tiếp vào tâm lý của nạn nhân, khiến họ trở thành “tù nhân tinh thần”. Đại tá, TS. Nguyễn Hồng Quân đánh giá cao sự cần thiết của việc giáo dục kỹ năng nhận diện rủi ro sớm cho sinh viên và khuyến khích người trẻ báo cáo ngay khi gặp nguy cơ.
PGS.TS. Dương Kim Anh mở rộng vấn đề dưới góc độ giới và phát triển, nhấn mạnh rằng phụ nữ chịu nhiều định kiến nên dễ bị tổn thương trước quấy rối mạng hơn nam giới. Việc nâng cao nhận thức về bình đẳng giới và phá vỡ khuôn mẫu xã hội cũng là một hình thức tăng cường an toàn số. Hai KOL Lê Quang Minh và Nguyễn Phương Quỳnh Anh bổ sung góc nhìn thực tiễn, chỉ ra rằng nội dung gây sốc, lời mời “kiếm tiền nhanh”, hoặc những trào lưu thiếu kiểm chứng là “mồi nhử” phổ biến khiến người trẻ sa vào bẫy lừa đảo.
Một điểm sáng của sự kiện là cách thông điệp an toàn số được truyền tải bằng hình thức sáng tạo. Vở kịch ứng tác mô phỏng các tình huống lừa đảo thực tế giúp sinh viên dễ dàng nhận diện dấu hiệu nguy hiểm, trong khi Flashmob “Clicking” mô phỏng các thao tác “click – chặn – báo cáo” đã khiến toàn bộ hội trường tương tác mạnh mẽ. Đây là minh chứng cho cách tiếp cận giáo dục mới: trực quan, gần gũi và lôi cuốn.

Sự kiện khép lại với thông điệp chung “Không một mình – cùng nhau an toàn trực tuyến”, nhấn mạnh rằng phụ nữ và trẻ em gái chỉ thực sự an toàn khi có sự đồng hành của gia đình, nhà trường, tổ chức xã hội và cộng đồng mạng. Những nội dung được chia sẻ không chỉ giúp người tham dự trang bị kiến thức và kỹ năng mà còn tạo ra nền tảng để thúc đẩy hợp tác giữa các bên trong xây dựng môi trường số lành mạnh, văn minh. Trong bối cảnh rủi ro mạng ngày càng gia tăng, “Không một mình – Vaccine Số” mang ý nghĩa như một lời nhắc nhở: an toàn số không phải là đặc quyền mà là quyền được bảo vệ của mọi công dân số – và cũng là trách nhiệm chung của toàn xã hội.
English