Tiền thân của Học viện Phụ nữ Việt Nam là Trường Phụ vận Trung ương được thành lập năm 1960, sau đó được đổi tên thành Trường Cán bộ Phụ nữ Trung ương.

Ngày 8-3-1960, Ban Thường trực Trung ương Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam (LHPNVN) ra Quyết nghị thành lập Trường Phụ vận Trung ương, với chức năng đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ đội ngũ cán bộ của Hội LHPNVN các cấp và cán bộ làm công tác Phụ vận các ngành. Nhiệm vụ của Trường là nâng cao trình độ lý luận và nhận thức tư tưởng cho học viên về cách mạng xã hội chủ nghĩa, bồi dưỡng nghiệp vụ công tác Hội, kịp thời đáp ứng tình hình nhiệm vụ trung tâm của Đảng và phong trào phụ nữ. Năm 1962, Trường được Nhà nước cho phép xây dựng địa điểm tại phường Láng Thượng, quận Đống Đa, thành phố Hà Nội. Sau khi hoàn thành việc xây dựng cơ sở vật chất, Trường bắt đầu kiện toàn bộ máy Tổ chức, bao gồm: Ban lãnh đạo; bộ phận nội dung và bộ phận phục vụ. Từ một tổ Đảng, Trường đã thành lập một chi bộ Đảng trực thuộc Đảng uỷ cơ quan Trung ương Hội LHPN Việt Nam và thành lập tổ công đoàn trực thuộc Công đoàn cơ quan Trung ương Hội LHPN Việt Nam.

Năm 1964, để đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ của sự nghiệp cách mạng và phong trào phụ nữ, Ban Thường trực Trung ương Hội LHPNVN quyết định đổi tên Trường Phụ vận Trung ương thành Trường Cán bộ Phụ nữ Trung ương với nhiệm vụ đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ chuyên trách công tác Hội các cấp; Việc điều hành và quản lý trường thời kỳ này do 2 đồng chí lãnh đạo Hội LHPN Việt Nam phụ trách.

Ngày 18/10/2012 Thủ tướng Chính phủ đã ký Quyết định số 1558-TTg về việc thành lập Học viện Phụ nữ Việt Nam trên cơ sở nâng cấp Trường Cán bộ Phụ nữ Trung ương. Ngày 27/3/2013, Bộ Giáo dục Đào tạo đã ban hành Quyết định số 1103/QĐ-BGDĐT cho phép Học viện phụ nữ Việt Nam đào tạo các ngành có trình độ Đại học.

Trải qua hơn 65 năm phát triển và trưởng thành, Học viện không ngừng lớn mạnh, từng bước mở rộng quy mô, đa dạng hóa ngành nghề đào tạo và nâng cao chất lượng giảng dạy, nghiên cứu khoa học. Đến nay, Học viện Phụ nữ Việt Nam đã trở thành trung tâm đào tạo, nghiên cứu và chuyển giao tri thức có uy tín, góp phần tích cực vào sự nghiệp bình đẳng giới và phát triển bền vững của đất nước. Hiện tại, Học viện có 18 phòng, khoa, viện chuyên môn, với đội ngũ cán bộ, giảng viên tâm huyết, trình độ cao, đáp ứng yêu cầu đào tạo nguồn nhân lực chất lượng trong bối cảnh hội nhập và phát triển.

Ngày 04/4/2025, Đoàn Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam đã ký Quyết định số 5483/QĐ-ĐCT về vệc trao quyền tự chủ tài chính cho Học viện Phụ nữ Việt Nam đánh dấu bước ngoặt về sự phát triển độc lập, tự chủ của Học viện trong giai đoạn mới.

Học viện Phụ nữ Việt Nam là một trường đại học công lập đa ngành có nhiệm vụ chủ yếu là đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao ở nhiều lĩnh vực, nhiều trình độ đào tạo, ưu tiên đào tạo nhân lực nữ xuất sắc và thực hiện các nhiệm vụ khoa học và công nghệ, phục vụ cộng đồng, tiên phong hành động vì bình đẳng giới và phát triển năng lực cho cán bộ nữ thuộc hệ thống chính trị - xã hội quốc dân.

1. Đào tạo

Tính đến năm 2025, Học viện Phụ nữ Việt Nam hiện có 12 ngành đào tạo đại học , 5 ngành đào tạo thạc sĩ và 2 ngành đào tạo tiến sĩ, với quy mô hơn 7.000 người học ở các hệ đào tạo.

2. Khoa học công nghệ

Trên cơ sở nghiên cứu, đề xuất chính sách và pháp luật về phụ nữ, bình đẳng giới, đồng thời gắn kết chặt chẽ với yêu cầu phát triển kinh tế, khoa học và xã hội, Học viện Phụ nữ Việt Nam luôn chú trọng triển khai các nhiệm vụ khoa học và công nghệ nhằm đáp ứng nhu cầu thực tiễn của các tổ chức chính trị - xã hội, các cơ quan quản lý và cộng đồng. Các hướng nghiên cứu thuộc thế mạnh của Học viện tập trung vào các lĩnh vực như: Giới và phát triển; công tác xã hội; kinh tế và quản trị; luật pháp; giáo dục, gia đình, phụ nữ và trẻ em, gắn với mục tiêu thúc đẩy bình đẳng giới và phát triển bền vững.

Trong nhiều năm qua, Học viện đã chủ trì và thực hiện hàng trăm đề tài nghiên cứu khoa học ở các cấp: cấp Học viện, cấp Bộ/ngành và cấp Nhà nước. Kết quả của các công trình nghiên cứu không chỉ đóng góp thiết thực cho việc hoạch định chính sách, phát triển kinh tế – xã hội mà còn có giá trị ứng dụng cao trong thực tiễn. Song song với hoạt động nghiên cứu và chuyển giao, đội ngũ giảng viên, nghiên cứu viên của Học viện đã công bố hàng trăm bài báo khoa học trên các tạp chí uy tín trong nước và quốc tế, qua đó khẳng định vị thế và năng lực nghiên cứu của Học viện trong lĩnh vực khoa học xã hội và giới.

Trong nhiều năm qua, Học viện đã chủ trì và thực hiện hàng trăm đề tài nghiên cứu khoa học ở các cấp: cấp Học viện, cấp Bộ/ngành và cấp Nhà nước. Kết quả của các công trình nghiên cứu không chỉ đóng góp thiết thực cho việc hoạch định chính sách, phát triển kinh tế – xã hội mà còn có giá trị ứng dụng cao trong thực tiễn. Song song với hoạt động nghiên cứu và chuyển giao, đội ngũ giảng viên, nghiên cứu viên của Học viện đã công bố hàng trăm bài báo khoa học trên các tạp chí uy tín trong nước và quốc tế, qua đó khẳng định vị thế và năng lực nghiên cứu của Học viện trong lĩnh vực khoa học xã hội và nhân văn

3. Hợp tác Quốc tế

Nhằm nâng cao chất lượng giáo dục và phát triển hợp tác đào tạo quốc tế, Học viện đã thực hiện các hoạt động hợp tác liên kết đào tạo, trao đổi, nghiên cứu khoa học với các đối tác trong nước và nước ngoài như: UNDP Việt Nam; UN Women Việt Nam, UNICEF Việt Nam; Tổ chức Kế hoạch Colombo; Tổ chức Oxfam Việt Nam, Tổ chức JICA Việt Nam; Cơ quan Hợp tác Quốc tế Hàn Quốc (KOICA), Tổ chức ActionAid tại Việt Nam; Quỹ Châu Á (TAF); Tổ chức CARE Việt Nam; Chương trình Tình nguyện viên Úc (AVP); Đại học Kinh doanh Sydney, Úc; Viện Nghiên cứu Thúc đẩy Lãnh đạo nữ Toàn cầu, trường Đại học Ochanomizu; Đại học Niagara, Mỹ; Trường Hành chính Quốc gia Canada (ENAP); Trường ISS Hà Lan; Đại học Công giáo Dimitrie Cantemir, Romania; Viện Giáo dục và Thúc đẩy Bình đẳng Giới Hàn Quốc (KIGEPE); Trường Đại học Quốc gia Chonnam, Hàn Quốc; Trường Đại học Khoa học và Công nghệ Kiện Hành, Đài Loan, Trung Quốc; Đại học Minh Truyền, Đài Loan, Trung Quốc; Trường Đại học Quốc gia Malaysia (UKM); Viện Friedrich-Ebert-Stiftung (FES); Đại học nữ Jissen, Nhật Bản; Đại học Macerata (Italia); Quỹ hợp tác phát triển khu vực, Ngân hàng tiết kiệm Đức (DSIK); Hiệp hội Giáo dục và Nhân viên CTXH Nga; Hội Phụ nữ Campuchia vì Hòa bình và Phát triển; Hội Phụ nữ Lào;…

4. Nhân lực

Học viện Phụ nữ Việt Nam hiện có 272 viên chức, người lao động. Trong đó, có 77 Tiến sĩ (28,3%), 10 Tiến sĩ có học hàm Phó Giáo sư (12,98%), còn lại là Thạc sĩ, cử nhân và dưới cử nhân. Hiện nay, mỗi chuyên ngành đào tạo đều có đủ giảng viên có trình độ tiến sĩ chuyên ngành và trình độ thạc sỹ theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo.

5. Cơ sở vật chất

Học viện có 3 địa điểm đào tạo:

Trụ sở chính: số 68 Nguyễn Chí Thanh, phường Láng, Thành phố Hà Nội

Phân hiệu Học viện: Số 620 Đường Đỗ Xuân Hợp, phường Phước Long, Thành phố Hồ Chí Minh

Cơ sở 3: Đường Kiêu Kỵ, xã Gia Lâm, Thành phố Hà Nội

Với việc mở rộng quy mô hàng năm, Học viện luôn chú trọng đến điều kiện cơ sở vật chất, nâng cấp mạnh mẽ để đáp ứng nhu cầu giảng dạy, học tập. Diện tích xây dựng các khu phục vụ các nhiệm vụ đặc thù của Học viện: Nhà làm việc, phòng học, giảng đường, phòng thực hành, thí nghiệm… dành cho cán bộ, giảng viên cơ hữu, sinh viên, học viên với tổng diện tích 29.818m2. Trong đó, có 11 phòng học từ 100 đến 200 chỗ; có 04 phòng học trên 200 chỗ; 57 phòng học từ 50 đến 100 chỗ; 13 phòng học dưới 50 chỗ; 02 trung tâm thư viện, 53 phòng làm việc của phó giáo sư, giảng viên; 35 phòng thực hành, thực tập và hội trường được trang bị đầy đủ âm thanh, ánh sáng, điều hòa, máy chiếu, các thiết bị dạy học tiêu chuẩn và kết nối internet đủ điều kiện cho tổ chức giảng dạy kết hợp trực tiếp và trực tuyến.

Hiện nay, cơ sở tại xã Gia Lâm, Hà Nội, Học viện đang trong giai đoạn triển khai Dự án “Mở rộng cơ sở đào tạo Học viện Phụ nữ Việt Nam” với diện tích khu đất là 35.705m2; trong đó 10.711,5m2 là diện tích san nền, xây dựng một phần hạ tầng kỹ thuật; 6281m2 là diện tích sàn xây dựng bao gồm 1 khối nhà học cao 04 tầng và các nhà kỹ thuật phụ trợ.

Với năng lực và uy tín đã được xây dựng cùng bề dày lịch sử, trong thời gian qua, Học viện đã đào tạo hàng ngàn cử nhân thuộc các ngành Kinh tế, xã hội, Giới và phát triển, Truyền thông đa phương tiện, Luật phục vụ nhu cầu xã hội và hội nhập quốc tế. Nhiều sinh viên tốt nghiệp hệ cử nhân đại học, thạc sỹ đã trở thành những cán bộ có năng lực và uy tín cao, một số trở thành cán bộ chủ chốt của địa phương và các tổ chức đoàn thể.

Học viện đã vinh dự được Nhà nước tặng 01 huân chương Độc lập hạng Nhì, 01 huân chương Độc lập hạng Ba, 01 huân chương lao động hạng Nhất, 01 huân chương lao động hạng Nhì và 03 huân chương lao động hạng Ba; bên cạnh đó, Học viện đã 4 lần nhận được cờ thi đua của Chính phủ; Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ và nhiều danh hiệu khen thưởng khác của Trung ương Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam.

Tập thể viên chức, người lao động Học viện Phụ nữ Việt Nam