Từ giảng đường đến thực tiễn: Sinh viên VWA học hỏi kinh nghiệm tài chính, ngân hàng từ chuyên gia Đức

Trong bối cảnh thị trường lao động liên tục thay đổi, yêu cầu đối với sinh viên tốt nghiệp đại học không chỉ dừng lại ở kiến thức chuyên môn. Khả năng phân tích vấn đề, sử dụng công nghệ, quản lý tài chính, đưa ra quyết định và thích ứng với môi trường làm việc đa dạng ngày càng trở nên quan trọng. Từ yêu cầu đó, việc đưa kinh nghiệm thực tiễn của chuyên gia vào giảng đường là một trong những hướng đi giúp sinh viên chuẩn bị tốt hơn cho quá trình học tập và nghề nghiệp sau này.

Tại Học viện Phụ nữ Việt Nam (VWA), chuỗi bài giảng chuyên đề dành cho sinh viên Khoa Kinh tế và Tài chính và Khoa Quản trị kinh doanh do ông Corbinian Rupp, Phó phụ trách Trung tâm Tư vấn Ngân hàng Bán lẻ, Ngân hàng Stadtsparkasse Munich, Đức, trực tiếp giảng dạy là một hoạt động cụ thể theo hướng tiếp cận này. 

Trong 5 ngày, 7 buổi giảng của chuyên gia tiếp cận hơn 300 lượt sinh viên tập trung vào ba nhóm nội dung chính: quản lý tài chính cá nhân và định hướng nghề nghiệp; xu hướng phát triển của ngân hàng hiện đại trong bối cảnh chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo (AI) và công nghệ tài chính (FinTech); cùng những kiến thức quản trị kinh doanh gắn với tình huống thực tế. Từ quản lý tài chính cá nhân đến định hướng nghề nghiệp

Một trong những nội dung được đưa vào chương trình là lập kế hoạch tài chính cá nhân cho người trẻ chuẩn bị bước vào thị trường lao động. Đây là vấn đề gần gũi với sinh viên, nhất là những người sắp tốt nghiệp và bắt đầu tự chủ về thu nhập, chi tiêu cũng như các quyết định tài chính của mình.

Thông qua chuyên đề, sinh viên được tiếp cận những nguyên tắc cơ bản của quản lý tài chính cá nhân, từ xác định mục tiêu, xây dựng ngân sách, kiểm soát thu nhập và chi tiêu đến quản lý nợ, hình thành quỹ dự phòng và bảo vệ bản thân trước các rủi ro tài chính. Nội dung cũng đề cập đến thói quen tiết kiệm, việc tiếp cận đầu tư và xây dựng kế hoạch tài chính dài hạn.

Điểm đáng chú ý là các kiến thức này không chỉ có ý nghĩa trong phạm vi một học phần. Việc biết cách cân đối thu – chi, đánh giá khả năng tài chính và chuẩn bị cho những tình huống phát sinh có thể giúp người trẻ chủ động hơn khi chuyển từ môi trường học tập sang cuộc sống tự lập. Đây cũng là nền tảng để mỗi cá nhân đưa ra quyết định phù hợp với điều kiện và mục tiêu của mình, thay vì chỉ ứng phó với các vấn đề tài chính khi chúng xuất hiện.

Bên cạnh quản lý tài chính cá nhân, sinh viên ngành Kinh tế và Tài chính còn được tìm hiểu về cơ hội nghề nghiệp trong lĩnh vực ngân hàng và tài chính. Chuyên đề giới thiệu các nhóm công việc như ngân hàng bán lẻ, tín dụng, tài chính doanh nghiệp, đầu tư, quản trị rủi ro, kiểm soát, thanh toán và ngân hàng số.

Cùng với việc nhận diện các vị trí nghề nghiệp, sinh viên có cơ hội tìm hiểu những yêu cầu về kiến thức chuyên môn, ngoại ngữ và kỹ năng mềm; cách chuẩn bị hồ sơ ứng tuyển, tham gia phỏng vấn và xây dựng lộ trình phát triển nghề nghiệp. Những nội dung này giúp người học có thêm cơ sở để đối chiếu năng lực hiện tại với yêu cầu của công việc, từ đó xác định những kỹ năng cần tiếp tục hoàn thiện.

Đối với sinh viên đang đứng trước lựa chọn nghề nghiệp, việc hiểu rõ hơn về đặc điểm của từng nhóm công việc cũng có ý nghĩa thiết thực. Thay vì chỉ hình dung ngành ngân hàng qua một số vị trí quen thuộc, người học có thể nhận diện phạm vi nghề nghiệp rộng hơn, đồng thời hiểu rằng sự phát triển của công nghệ đang làm thay đổi cả cách thức hoạt động của các tổ chức tài chính lẫn yêu cầu đối với nhân lực trong ngành.  

Hiểu ngân hàng hiện đại trong bối cảnh AI và FinTech

Cùng với kiến thức nền tảng, chương trình dành sự quan tâm đến những thay đổi đang diễn ra trong lĩnh vực tài chính – ngân hàng. Chuyên đề về tương lai của ngân hàng tại châu Âu tập trung vào chuyển đổi số, ứng dụng AI và sự phát triển của FinTech, qua đó mở ra góc nhìn về cách công nghệ tác động đến hoạt động của các tổ chức tài chính.

Nội dung bài giảng đề cập đến xu hướng số hóa dịch vụ ngân hàng, sự thay đổi trong hành vi và kỳ vọng của khách hàng, cũng như việc sử dụng dữ liệu và AI trong tư vấn, vận hành, phát hiện gian lận và quản trị rủi ro. Bên cạnh đó, vai trò của các doanh nghiệp công nghệ tài chính và mô hình hợp tác giữa ngân hàng với doanh nghiệp công nghệ cũng được đặt ra trong mối liên hệ với sự phát triển của ngành.

Đáng chú ý, cùng với cơ hội do công nghệ mang lại, sinh viên được tiếp cận những vấn đề cần quan tâm như an toàn thông tin, đạo đức, pháp lý và năng lực nhân sự. Điều này cho thấy chuyển đổi số trong lĩnh vực ngân hàng không đơn thuần là đưa công nghệ vào quy trình vận hành, mà còn đòi hỏi các tổ chức phải giải quyết đồng thời những yêu cầu về bảo mật, trách nhiệm và chất lượng dịch vụ.

Đối với sinh viên, hiểu được mối liên hệ giữa công nghệ và hoạt động tài chính là bước chuẩn bị cần thiết trong bối cảnh nhiều công việc đang thay đổi theo hướng số hóa. Ngay cả khi không trực tiếp làm việc trong lĩnh vực công nghệ, người lao động thuộc các nhóm nghề kinh tế, tài chính hay quản trị cũng cần có khả năng tiếp cận dữ liệu, sử dụng công cụ phù hợp và đánh giá tác động của công nghệ đối với công việc của mình.

Việc chuyên gia đến từ một ngân hàng tại Đức chia sẻ kinh nghiệm trong lĩnh vực ngân hàng bán lẻ cũng tạo điều kiện để sinh viên tiếp cận thêm góc nhìn từ môi trường hoạt động quốc tế. Những vấn đề được đề cập trong bài giảng giúp người học mở rộng cách nhìn về ngành, đồng thời có thêm cơ sở để suy nghĩ về yêu cầu nghề nghiệp trong một lĩnh vực chịu tác động rõ nét của công nghệ và sự thay đổi trong nhu cầu khách hàng.

Đưa kiến thức quản trị kinh doanh vào những tình huống cụ thể

Nếu các chuyên đề về tài chính và ngân hàng giúp sinh viên hiểu rõ hơn về ngành nghề, những buổi học dành cho sinh viên Quản trị kinh doanh lại tập trung vào cách giải quyết các vấn đề cụ thể trong hoạt động của doanh nghiệp.

Ở chuyên đề lựa chọn đối tác và nhà thầu trong quản lý dự án đầu tư, người học được tiếp cận quy trình xác định nhu cầu mua sắm hoặc thuê ngoài, xây dựng tiêu chí lựa chọn, tìm kiếm và sàng lọc đối tác. Việc đánh giá không chỉ dựa trên báo giá mà còn cần xem xét chi phí, chất lượng, tiến độ, năng lực thực hiện và các rủi ro có thể phát sinh. Sau khi lựa chọn, doanh nghiệp còn phải quan tâm đến đàm phán điều khoản, ký kết hợp đồng, giám sát thực hiện và quản lý quan hệ với đối tác.

Những nội dung này đặt ra một yêu cầu quan trọng đối với người làm quản trị: quyết định kinh doanh cần dựa trên việc xem xét nhiều yếu tố, thay vì chỉ lựa chọn phương án có chi phí thấp nhất. Một đối tác có giá chào hấp dẫn nhưng không bảo đảm tiến độ hoặc thiếu năng lực thực hiện có thể khiến dự án phát sinh thêm chi phí và rủi ro. Vì vậy, khả năng thu thập thông tin, so sánh phương án và đánh giá tổng thể là kỹ năng cần được hình thành từ quá trình học tập.

Ở chuyên đề thuộc học phần Nguyên lý kế toán, tình huống kinh doanh một quán cà phê được sử dụng để hướng dẫn sinh viên nhận diện tài sản, nguồn vốn, doanh thu và chi phí; đọc hiểu bảng cân đối kế toán và báo cáo kết quả kinh doanh; phân biệt lợi nhuận với dòng tiền và phân tích tác động của các giao dịch. Qua đó, thông tin kế toán được đặt trong mối liên hệ trực tiếp với việc đánh giá hiệu quả và đưa ra quyết định kinh doanh.

Cách tiếp cận từ một mô hình kinh doanh quen thuộc giúp những khái niệm chuyên môn trở nên dễ hình dung hơn. Một hoạt động kinh doanh có thể ghi nhận lợi nhuận nhưng vẫn gặp khó khăn nếu dòng tiền không được quản lý hợp lý. Tương tự, việc hiểu đúng doanh thu, chi phí và tài sản giúp người quản lý có cơ sở đánh giá tình hình hoạt động, thay vì chỉ dựa vào những con số riêng lẻ.

Một nội dung khác hướng đến hoạt động khởi sự kinh doanh là xác định nhu cầu và hành vi khách hàng. Sinh viên được tìm hiểu cách phân biệt nhu cầu, mong muốn và vấn đề của khách hàng; xác định phân khúc, xây dựng chân dung khách hàng, tiến hành quan sát, phỏng vấn và khảo sát. Từ những thông tin thu thập được, người học tiếp tục tìm hiểu cách nhận diện động cơ mua hàng, hành trình khách hàng, tổng hợp insight và kiểm chứng giả thuyết về giá trị của sản phẩm, dịch vụ.

Đây là những bước quan trọng trong quá trình hình thành ý tưởng kinh doanh. Một sản phẩm được phát triển từ mong muốn chủ quan của người khởi nghiệp chưa chắc đã đáp ứng nhu cầu thực tế của thị trường. Ngược lại, việc dành thời gian tìm hiểu khách hàng, kiểm chứng giả thuyết và điều chỉnh đề xuất giá trị có thể giúp người kinh doanh nhận diện sớm những điểm chưa phù hợp trước khi đầu tư nguồn lực lớn hơn.

Với việc kết hợp các nội dung từ lựa chọn nhà thầu, kế toán đến nghiên cứu hành vi khách hàng, chuỗi bài giảng tạo điều kiện để sinh viên tiếp cận nhiều khâu khác nhau trong quá trình vận hành doanh nghiệp. Kiến thức chuyên ngành vì thế không chỉ được nhìn nhận như những phần nội dung riêng biệt, mà còn gắn với các quyết định có liên quan trong thực tế.

Tiếp nối hợp tác VWA – DSIK, mở rộng cơ hội học tập quốc tế

Chuỗi bài giảng được chia sẻ bởi ông Corbinian Rupp, Phó phụ trách Trung tâm Tư vấn Ngân hàng Bán lẻ, Ngân hàng Stadtsparkasse Munich, Đức nằm trong định hướng hợp tác giữa Học viện Phụ nữ Việt Nam và Quỹ Hợp tác Quốc tế các Ngân hàng Tiết kiệm Đức (DSIK), hướng tới mở rộng cơ hội học tập, trải nghiệm và phát triển năng lực cho sinh viên.

Trong những năm qua, hai bên đã phối hợp triển khai nhiều hoạt động liên quan đến giáo dục tài chính, quản lý tài chính cá nhân, tiết kiệm, phát triển kỹ năng nghề nghiệp và nghiên cứu khoa học. Năm 2026, các nội dung hợp tác tiếp tục được mở rộng, kết nối với những vấn đề như chuyển đổi số, công nghệ tài chính, phát triển bền vững và nghiên cứu ESG gắn với bình đẳng giới. Việc đưa chuyên gia quốc tế tham gia giảng dạy là một trong những hình thức cụ thể hóa định hướng đó đồng thời cũng là một bước tiến trong hành trình hiện thực hoá mục tiêu đưa tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ hai của Học viện Phụ nữ Việt Nam. Thông qua các buổi học, sinh viên được tiếp cận kiến thức từ người có kinh nghiệm trong lĩnh vực chuyên môn, đồng thời có cơ hội sử dụng tiếng Anh trong môi trường học tập và trao đổi kiến thức. 

Cách tổ chức này góp phần kết nối nội dung đào tạo với kinh nghiệm thực tiễn, đồng thời tạo thêm điều kiện để sinh viên làm quen với việc tiếp nhận kiến thức chuyên ngành trong môi trường có yếu tố quốc tế. Đối với các lớp chất lượng cao, những chuyên đề gắn với học phần chuyên ngành còn giúp người học tiếp cận vấn đề theo hướng ứng dụng, bổ trợ cho quá trình học tập trên giảng đường.

Trong bối cảnh đó, hợp tác giữa VWA và DSIK không chỉ được thể hiện qua từng buổi giảng riêng lẻ mà còn nằm trong chuỗi hoạt động đa dạng dành cho sinh viên. Bên cạnh các chương trình trao đổi với chuyên gia, hai bên còn hướng tới hỗ trợ sinh viên chuẩn bị thực tập tại doanh nghiệp, phát triển học liệu điện tử, tổ chức hoạt động về giáo dục tài chính và tạo cơ hội tham gia các sáng kiến liên quan đến phát triển bền vững.

Mỗi hình thức hợp tác đáp ứng một nhu cầu khác nhau của người học: kiến thức chuyên môn giúp củng cố nền tảng học thuật; trải nghiệm thực tế hỗ trợ nhận diện yêu cầu nghề nghiệp; trong khi các hoạt động kết nối và nghiên cứu mở rộng cơ hội trao đổi, phát triển kỹ năng và tiếp cận những vấn đề mới của xã hội.

Thông qua chuỗi nội dung được chuyên gia chia sẻ, Học viện Phụ nữ Việt Nam tiếp tục tạo thêm không gian để sinh viên kết nối kiến thức với thực tiễn, từ quản lý tài chính cá nhân đến ứng dụng công nghệ trong ngân hàng và giải quyết các vấn đề quản trị doanh nghiệp. Những nội dung được lựa chọn đều gắn với các tình huống và yêu cầu có thể gặp trong đời sống, công việc, qua đó giúp người học hiểu rõ hơn giá trị của kiến thức chuyên ngành.

Về lâu dài, việc duy trì các hoạt động hợp tác với chuyên gia và tổ chức quốc tế sẽ góp phần đa dạng hóa trải nghiệm học tập, giúp sinh viên chủ động chuẩn bị năng lực nghề nghiệp và thích ứng với những thay đổi của thị trường lao động. Đây cũng là hướng đi phù hợp với mục tiêu nâng cao chất lượng đào tạo của Học viện, trong đó người học được trang bị không chỉ kiến thức mà còn khả năng vận dụng, tư duy độc lập và tinh thần học tập suốt đời.