Trong tiến trình xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam, việc bảo đảm sự tham gia bình đẳng, thực chất của phụ nữ trong các thiết chế quyền lực nhà nước luôn được xác định là một trong những nội dung quan trọng của chiến lược phát triển con người và phát triển xã hội bền vững. Thực tiễn những năm qua cho thấy, mặc dù tỷ lệ nữ tham gia các cơ quan dân cử đã có những bước cải thiện nhất định, song sự hiện diện và vai trò của phụ nữ trong các thiết chế đại diện vẫn chưa tương xứng với tiềm năng và yêu cầu phát triển đặt ra.

Tiếp cận từ thực tiễn tham gia chính trị của phụ nữ

Tham gia vào các cơ quan dân cử là một trong những hình thức thể hiện rõ nét quyền làm chủ của người dân, đồng thời phản ánh mức độ đại diện và bao trùm của hệ thống chính trị. Đối với phụ nữ, việc tham gia Hội đồng nhân dân các cấp không chỉ mang ý nghĩa về mặt số lượng, mà còn gắn với chất lượng tham gia, khả năng đóng góp vào quá trình xây dựng, giám sát và thực thi chính sách.

Tuy nhiên, thực tiễn cho thấy, các nữ ứng viên vẫn đang đối mặt với nhiều rào cản trong quá trình tham gia bầu cử và hoạt động dân cử, từ định kiến giới, điều kiện kinh tế – xã hội, trách nhiệm gia đình, cho đến các yếu tố liên quan đến cơ chế, chính sách và môi trường hỗ trợ. Việc nhận diện đầy đủ những rào cản này, cũng như các yếu tố thuận lợi và cơ hội, là yêu cầu đặt ra đối với cả nghiên cứu khoa học và hoạch định chính sách.

Hội thảo được tổ chức nhằm đáp ứng yêu cầu đó, thông qua việc tạo lập một không gian học thuật để trao đổi, thảo luận và phân tích các vấn đề liên quan đến sự tham gia của phụ nữ trong các cơ quan dân cử, đặc biệt là Hội đồng nhân dân các cấp.

Lãnh đạo Đảng, Nhà nước và các nữ Đại biểu Quốc hội (Ánh: ST)

Định hướng nội dung và yêu cầu khoa học của hội thảo

Theo kế hoạch, hội thảo được tổ chức với yêu cầu cao về chất lượng học thuật, bảo đảm tính khoa học, khách quan và bám sát các vấn đề đặt ra từ thực tiễn. Các tham luận tham gia hội thảo được lựa chọn trên cơ sở phản biện độc lập, tập trung vào những vấn đề có ý nghĩa lý luận và thực tiễn, đồng thời có khả năng gợi mở chính sách.

Nội dung hội thảo tập trung vào ba nhóm vấn đề chính. Nhóm thứ nhất phân tích vai trò và tiếng nói của nữ đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp, làm rõ vị trí, chức năng và mức độ tham gia của phụ nữ trong hoạt động của các cơ quan dân cử. Nhóm thứ hai tập trung đánh giá thực trạng và đề xuất các giải pháp nhằm tăng cường cơ hội trúng cử cho nữ ứng viên, trên cơ sở phân tích các yếu tố tác động từ thể chế, chính sách đến môi trường xã hội. Nhóm thứ ba thảo luận các vấn đề liên quan đến cơ hội, thách thức, điều kiện thuận lợi và khó khăn trong quá trình tham chính của phụ nữ, từ đó làm rõ các yếu tố mang tính cấu trúc và yếu tố cá nhân ảnh hưởng đến sự tham gia của phụ nữ trong chính trị.

Các bài viết được tiếp cận theo hướng liên ngành, kết hợp giữa chính trị học, nghiên cứu giới, luật học, xã hội học và quản trị công, qua đó góp phần làm phong phú thêm diễn ngôn học thuật về phụ nữ và chính trị tại Việt Nam.

Sản phẩm khoa học và giá trị tham khảo

Một trong những điểm nhấn quan trọng của hội thảo là việc xuất bản Kỷ yếu hội thảo chuyên đề bằng tiếng Việt và tiếng Anh, với số lượng bài viết đáp ứng yêu cầu về chất lượng và hình thức công bố khoa học. Các bài viết trong Kỷ yếu không chỉ phản ánh kết quả nghiên cứu của hội thảo, mà còn là nguồn tài liệu tham khảo có giá trị đối với các nhà nghiên cứu, giảng viên, học viên cao học, nghiên cứu sinh và những người làm công tác hoạch định, thực thi chính sách.

Việc gắn hội thảo với hoạt động xuất bản khoa học cũng cho thấy định hướng nhất quán của Học viện Phụ nữ Việt Nam trong việc kết nối nghiên cứu khoa học với đào tạo và tư vấn chính sách, đồng thời góp phần nâng cao chất lượng và uy tín của Tạp chí Khoa học Học viện Phụ nữ Việt Nam trong lĩnh vực nghiên cứu giới và phát triển.

Với vai trò là đơn vị chủ trì, Học viện Phụ nữ Việt Nam tiếp tục khẳng định vị thế là cơ sở giáo dục đại học và nghiên cứu khoa học có định hướng chuyên sâu về giới, phụ nữ và phát triển. Hội thảo khoa học quốc tế lần này nằm trong chuỗi hoạt động nghiên cứu và hợp tác của Học viện, hướng tới mục tiêu góp phần giải quyết những vấn đề xã hội đặt ra từ thực tiễn, thông qua các nghiên cứu có cơ sở khoa học và giá trị ứng dụng.

Thông qua việc phối hợp với APHEDA tại Việt Nam, hội thảo đồng thời thể hiện nỗ lực mở rộng hợp tác quốc tế, tăng cường trao đổi tri thức và kinh nghiệm trong lĩnh vực bình đẳng giới và tham chính. Đây cũng là cơ sở để Học viện Phụ nữ Việt Nam tiếp tục phát huy vai trò cầu nối giữa nghiên cứu hàn lâm và thực tiễn chính sách, giữa đào tạo và phục vụ cộng đồng.

Thành phần đại biểu tham dự hội thảo

Hội thảo dự kiến có sự tham gia của khoảng 100 đại biểu, bao gồm các nhà khoa học, học giả, giảng viên, nghiên cứu sinh đến từ các cơ sở giáo dục đại học và viện nghiên cứu; đại diện các bộ, ban, ngành; đại biểu Quốc hội, đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp; đại diện các tổ chức quốc tế, các tổ chức hoạt động trong lĩnh vực bình đẳng giới và phát triển; cùng đại diện các cơ quan báo chí, truyền thông.

Sự tham gia đa dạng về thành phần đại biểu tạo điều kiện để các vấn đề được thảo luận tại hội thảo được tiếp cận từ nhiều góc nhìn khác nhau, qua đó góp phần làm rõ cả khía cạnh lý luận và thực tiễn của vấn đề tăng cường cơ hội trúng cử cho nữ ứng viên.

Gắn kết nghiên cứu khoa học với yêu cầu hoàn thiện chính sách

Thông qua các nội dung trao đổi và thảo luận, hội thảo được kỳ vọng sẽ đóng góp thêm cơ sở khoa học cho việc xây dựng và hoàn thiện các chính sách liên quan đến bình đẳng giới trong lĩnh vực chính trị. Các khuyến nghị được đề xuất từ hội thảo, nếu được nghiên cứu và vận dụng phù hợp, sẽ góp phần nâng cao hiệu quả thực hiện các mục tiêu quốc gia về bình đẳng giới, đồng thời nâng cao chất lượng đại diện của các cơ quan dân cử.

Ở góc độ rộng hơn, hội thảo góp phần khẳng định rằng việc thúc đẩy sự tham gia của phụ nữ trong chính trị không chỉ là yêu cầu riêng của lĩnh vực giới, mà còn là một yếu tố quan trọng trong việc nâng cao chất lượng quản trị quốc gia và phát triển xã hội bền vững.

Thông qua việc tổ chức hội thảo, các cơ quan, tổ chức liên quan cùng hướng tới mục tiêu nâng cao nhận thức xã hội về vai trò và đóng góp của phụ nữ trong hệ thống chính trị, thúc đẩy sự đồng thuận và ủng hộ của cộng đồng đối với các giải pháp tăng cường sự tham gia của phụ nữ trong các cơ quan dân cử tại Việt Nam, góp phần thực hiện hiệu quả các mục tiêu quốc gia về bình đẳng giới và phát triển bền vững trong giai đoạn tới.

——————-

HỘI THẢO KHOA HỌC QUỐC TẾ “TĂNG CƯỜNG CƠ HỘI TRÚNG CỬ CHO NỮ ỨNG VIÊN VÀO HỘI ĐỒNG NHÂN DÂN CÁC CẤP”

(ENHANCING THE OPPORTUNITIES FOR WOMEN CANDIDATES TO BE ELECTED TO PEOPLE’S COUNCILS AT ALL LEVELS)

Thời gian: 13h30-17h00, Thứ Hai, ngày 9/2/2026

Địa điểm: Hội trường 203, Học viện Phụ nữ Việt Nam

68 Nguyễn Chí Thanh, Phường Láng, TP. Hà Nội

Hình thức: Trực tiếp