Chương trình được triển khai trên cơ sở hợp tác giữa Học viện Phụ nữ Việt Nam và Quỹ Hợp tác Quốc tế các Ngân hàng Tiết kiệm Đức (DSIK), hướng đến mục tiêu hỗ trợ sinh viên chuẩn bị những kỹ năng cần thiết trước khi thực tập tại doanh nghiệp, đồng thời mở rộng cơ hội tiếp cận kinh nghiệm thực tiễn và định hướng nghề nghiệp.

Bà Vũ Ngọc Anh – chuyên gia Dự án DSIK Việt Nam chia sẻ với sinh viên chuyên đề “Kỹ năng làm việc trong môi trường quốc tế”

Trong bối cảnh hợp tác kinh tế và giao lưu quốc tế ngày càng phát triển, môi trường làm việc của người lao động không còn giới hạn trong phạm vi một doanh nghiệp hay một quốc gia. Sinh viên ngành Kinh tế sau khi tốt nghiệp có thể làm việc tại các doanh nghiệp trong nước có đối tác nước ngoài, tổ chức quốc tế hoặc những đơn vị thường xuyên phối hợp với đồng nghiệp, khách hàng đến từ nhiều nền văn hóa khác nhau. Điều đó đặt ra yêu cầu mỗi người cần chuẩn bị không chỉ kiến thức chuyên môn mà còn cả kỹ năng giao tiếp, hợp tác và thích ứng trong môi trường đa dạng.

Làm việc trong môi trường quốc tế không chỉ có nghĩa là làm việc tại một doanh nghiệp nước ngoài hoặc sử dụng ngoại ngữ thường xuyên. Đó còn là khả năng phối hợp với những người có nền tảng văn hóa, cách giao tiếp và phương thức làm việc khác nhau. Trong môi trường này, sự khác biệt về cách diễn đạt, quan niệm về thời gian, cách tổ chức công việc hay phương thức trao đổi có thể ảnh hưởng đến quá trình phối hợp nếu các bên chưa có sự thấu hiểu.

Vì vậy, một trong những năng lực quan trọng là nhận thức và tôn trọng sự đa dạng văn hóa. Mỗi cá nhân cần tránh áp đặt cách nhìn của mình lên người khác, đồng thời chủ động tìm hiểu những khác biệt có thể xuất hiện trong giao tiếp và công việc. Tôn trọng sự khác biệt không có nghĩa là từ bỏ nguyên tắc cá nhân mà là biết lựa chọn cách ứng xử phù hợp, hướng đến sự hợp tác và mục tiêu chung.

Giao tiếp trong môi trường quốc tế cũng đòi hỏi sự rõ ràng và chính xác. Khi trao đổi công việc với người đến từ nền tảng khác nhau, việc sử dụng ngôn ngữ đơn giản, trình bày có cấu trúc và xác nhận lại những nội dung quan trọng sẽ giúp hạn chế hiểu nhầm. Người giao tiếp cần chú ý lắng nghe, không ngại đề nghị giải thích khi chưa rõ và chủ động làm rõ yêu cầu trước khi thực hiện nhiệm vụ.  Bên cạnh kỹ năng giao tiếp, khả năng làm việc nhóm trong môi trường đa dạng cũng rất cần thiết. Các thành viên có thể có cách tiếp cận và quan điểm khác nhau, nhưng cần thống nhất mục tiêu, phân định trách nhiệm và chia sẻ thông tin đầy đủ. Khi phát sinh bất đồng, việc trao đổi trên tinh thần tôn trọng, tập trung vào vấn đề và tìm kiếm phương án phù hợp sẽ giúp duy trì hiệu quả phối hợp.

Một yêu cầu khác là tinh thần chủ động học hỏi. Trong môi trường làm việc có yếu tố quốc tế, sinh viên có thể gặp những quy trình, công cụ và cách thức tổ chức công việc chưa quen thuộc. Thay vì e ngại, người học cần chủ động tìm hiểu, tiếp nhận hướng dẫn và từng bước nâng cao năng lực. Khả năng tự học, cập nhật kiến thức và điều chỉnh phương pháp làm việc là yếu tố giúp mỗi cá nhân thích ứng với yêu cầu mới.

Ngoại ngữ cũng là một công cụ quan trọng để mở rộng cơ hội giao tiếp và hợp tác. Tuy nhiên, năng lực làm việc trong môi trường quốc tế không chỉ được quyết định bởi khả năng sử dụng ngoại ngữ. Người lao động còn cần kiến thức chuyên môn, khả năng trình bày, tư duy độc lập, tinh thần trách nhiệm và sự hiểu biết về văn hóa. Vì vậy, sinh viên cần phát triển đồng thời nhiều năng lực, thay vì chỉ tập trung vào một kỹ năng riêng lẻ.

Đối với sinh viên ngành Kinh tế, những kỹ năng này có thể được vận dụng trong nhiều lĩnh vực như thương mại, tài chính, đầu tư, quản trị, dịch vụ và hợp tác phát triển. Ngay cả khi làm việc tại doanh nghiệp trong nước, người lao động vẫn có thể thường xuyên tiếp xúc với khách hàng, đối tác hoặc chuyên gia quốc tế. Việc chuẩn bị từ sớm sẽ giúp sinh viên tự tin hơn khi tham gia những hoạt động có yếu tố giao lưu và hợp tác quốc tế.

Chuyên đề cũng giúp sinh viên nhìn nhận rõ hơn vai trò của khả năng hội nhập trong quá trình phát triển nghề nghiệp. Mỗi người không nhất thiết phải bắt đầu sự nghiệp tại một tổ chức quốc tế mới cần đến những kỹ năng này. Khả năng giao tiếp, tôn trọng khác biệt, làm việc có trách nhiệm và chủ động học hỏi đều có giá trị trong môi trường làm việc hiện đại. Đây là những năng lực có thể được rèn luyện ngay trong quá trình học tập tại trường. Trong quá trình tham gia chuyên đề, sinh viên có cơ hội trao đổi về những yêu cầu khi làm việc với đối tác nước ngoài, cách thích nghi với phương thức làm việc khác biệt và việc chuẩn bị năng lực cá nhân để tham gia môi trường có yếu tố quốc tế. Sự quan tâm của người học thể hiện mong muốn được mở rộng hiểu biết, tìm kiếm thêm cơ hội nghề nghiệp và chuẩn bị tốt hơn trước những thay đổi của thị trường lao động.

Việc chuyên gia DSIK Việt Nam trực tiếp chia sẻ cũng góp phần giúp sinh viên tiếp cận góc nhìn từ một tổ chức có hoạt động hợp tác quốc tế. Những nội dung về giao tiếp, phối hợp và thích ứng có ý nghĩa thiết thực đối với người học, đặc biệt trong bối cảnh các doanh nghiệp ngày càng quan tâm đến khả năng làm việc trong môi trường đa dạng và có sự kết nối rộng hơn. Giá trị của chuyên đề không chỉ nằm ở việc giới thiệu những yêu cầu khi làm việc trong môi trường quốc tế mà còn giúp sinh viên mở rộng cách nhìn về năng lực nghề nghiệp. Hội nhập không phải là điều chỉ dành cho một số vị trí đặc thù. Đó là quá trình mỗi người từng bước hoàn thiện kiến thức, kỹ năng, thái độ và khả năng hợp tác để có thể làm việc hiệu quả trong những điều kiện khác nhau.

Với sinh viên, việc rèn luyện có thể bắt đầu từ những hoạt động gần gũi như chủ động học ngoại ngữ, tìm hiểu thông tin quốc tế, tham gia hoạt động giao lưu, làm việc nhóm với những người có quan điểm khác biệt và nâng cao khả năng trình bày ý tưởng. Quan trọng hơn, mỗi người cần hình thành tinh thần cởi mở, tôn trọng sự đa dạng và sẵn sàng học hỏi từ những trải nghiệm mới.

Là chuyên đề cuối cùng trong chuỗi sáu nội dung của Chương trình sẵn sàng thực tập tại doanh nghiệp năm 2026, “Kỹ năng làm việc trong môi trường quốc tế” góp phần mở rộng phạm vi chuẩn bị nghề nghiệp cho sinh viên, từ khả năng hòa nhập với doanh nghiệp trong nước đến năng lực thích ứng trong môi trường làm việc có yếu tố quốc tế. Qua đó, chương trình tiếp tục khẳng định ý nghĩa của việc kết hợp kiến thức chuyên môn với kỹ năng thực hành, giúp sinh viên chủ động hơn trong học tập, thực tập và xây dựng con đường nghề nghiệp sau khi tốt nghiệp.